Auteur: Sarah De Grauwe

Het weer: geheel gesteld om te lijden, zoals men dat vroeger zei. En iedereen is op vakantie. Het betere achterblijfgevoel… Gelukkig zijn er nog van die ouderwetse brasseries die ons eraan herinneren dat het hier ook goed kan zijn. Van die tearooms met bruine lambriseringen, een beslagen spiegel erboven en een krant tussen een houten klem. Ik ga bij het raam zitten, aan zo’n typisch patiencetafeltje voor eenzame zielen, en bestel een wafel met krieken en een koffie Grand Marnier. Ik krijg er een in mooie laagjes, geserveerd in een glas op een voetje, met een grote stront slagroom en chocoladeschilfers erop. Dat is nu eens wat ik troost noem.Ik wil net mijn volgende cursiefje beginnen dromen wanneer er een stokoud vrouwtje komt binnengewaaid. Een mager, verrimpeld vrouwtje van niet meer dan een meter vijftig, met een loden jas en een paar Izegemse schoenen in maat 35. Het beeld van haar transparante regenkapje met witte bolletjes, en daaronder een grijze permanent, stemt me een tikkeltje weemoedig. Alsof het lot het wil, komt ze aan het tafeltje naast mij zitten. Ze bestelt niet meer dan een glas plat water. ‘Gepensioneerden moeten op hun geld letten,’ zegt ze tegen de dienster. Dan wendt ze zich tot mij: ‘ik heb vandaag een vogel begraven die tegen de keukenruit was gevlogen.’ Ik antwoord met een smartelijke ‘oei’. ‘Ach, nee! Ik ben blij dat er vandaag eens iets gebeurt. Dan hebt ge nog eens iets te vertellen tegen de mensen.’ Haar man was recentelijk overleden. Ze gingen ieder jaar omstreeks deze periode naar Spa. Haar oude vingers glijden eens liefdevol langs het flesje water. En ze lacht. Want daar staat ze dan, bij de ingang van het Grand Hotel Des Bains…

Midzomer. Mijn heidense natuur zou me nu het liefst op een steigertje aan de rand van een bos zien liggen, of op een zonovergoten heuveltop met zicht op de horizon. Maar ik zit voor de betraande ramen van de winkel waar ik werk, en waar ik de seizoenen vooral vanachter de toonbank beleef. De stad is gekleed in een vreemde stilte. De lyriek ontbreekt een beetje, maar het is een goede plek om na te denken. Het was een moeilijk jaar voor mij; een van persoonlijk en collectief verdriet. In bepaalde levensseizoenen wordt men tegen de grenzen van zijn wezen gedrukt, en uiteindelijk ook tegen die van het verstand. Het was een uitdaging om de uitgestrektheid, de weelderigheid en de complexiteit van nieuwe levenservaringen te snoeien tot één enkel blad van eenvoudig inzicht: kies bewust voor vreugde. Kies voor vreugde in een wereld die zwaar is van redenen voor verdriet. Te midden van het puin van mislukte plannen en doorprikte dromen: kies voor vreugde. Het is een kwestie van aandacht te besteden aan wat Hermann Hesse ‘Die kleine Freude’ noemde; de dunne draden waarvan we zo vaak onze eigen reddingslijnen moeten weven. De midzomerhemel is grijs, maar weegt wat mij betreft zoveel als blauwe lucht. Zo weinig korrels geluk, gemeten tegen zoveel donker, en toch blijft de weegschaal in balans. Het leven is goed, want alles wat ik heb, is wat ik ben, en wat ik mezelf wil geven.

Schilderij: The overgrown pond – Vasily Dmitrivich Polenov (1880)

Verdriet is de schaduw

die liefde werpt

op het licht van verlies

Hoe groter de liefde

Hoe groter de schaduw

We tasten in het duister

Op zoek naar scherpe randen

om ons aan vast te klampen

Zoveel van wie we zijn

-en wie we moeten worden-

krijgt vorm in die umbrale schijn

Dit vers wordt aan de moed gewijd;

een spleet tussen de klinkers

waar nederig en schier verlegen

wat gras, wat mos of kruid gedijt

Het tiert er welig, zonder storen

Onopvallend, onbemerkt

Langs een gevel, hek of kademuur

In een donker hoekje, stil verloren

Biggenkruid en paardenbloemen

Heermoes, weegbree, zevenblad

Bosjes, trosjes, sprieten, stengels

Distels, netels, boterbloemen

Toch, volgens velen staat het niet:

een nette stad hoort grauw te zijn

en niet door onkruid opgesmukt

maar met een ruk of schaar gewied

Toch al wat weerstand krijgt, dat bloeit

En daar ligt juist de ware moed:

dat het kruid zich niet laat temmen

en stoutmoedig verder groeit

Ik struin wat doelloos langs de kaai, kijk omhoog en denk: dat zijn wolken met dagboekkwaliteiten. Het sombere grijs is van een intieme schoonheid, en doet me denken aan Gothic romans en Schotse kastelen. Het mag regenen wat het wil, er blijft toch altijd nog een beetje mysterie in de wolken plakken. Ik ga even op een bolder zitten, en neem een pen uit mijn zak. Op de een of andere manier voel ik me wat Constable vandaag. En dan ineens die zwaluwen erbij; alsof ze me zagen zitten. Ik schets wat ik zie: niet veel, maar net genoeg om een blaadje te vullen met enkele eenvoudige woorden die me vrolijk stemmen. En dat is uiteindelijk wat Constable ook deed: de natuur schilderen in al haar bescheiden schoonheid, zonder haar te romantiseren of iets te overdrijven, en daar in stilte van genieten. In 1821 -exact tweehonderd jaar geleden- zat hij dus op een kruk, ergens in het Engelse platteland, net zoals ik hier nu op die bolder zit. Ik voel een bijzondere verbinding die tijd en ruimte overstijgt, en een onbeschrijflijke dankbaarheid ten aanzien van de lieftallige eenzaamheid die mij tot zulke goede dingen in staat stelt. Want dromen is goed. En bovendien een hele prestatie, op zo’n grauwe dag als deze.En ja, het mag dan misschien een beetje klef zijn om iets over wolken te schrijven, want daar is immers al zoveel over gezegd, maar denk dan eens aan Joni Mitchell: er zijn twee kanten om naar de wolken te kijken… and somehow we still don’t know clouds at all… Ik pen de laatste zin op het blaadje neer, en lach tevreden voor me uit: geschilderd met woorden, ‘en plein air’. Wat verlangt deze schrijfster nog meer?

Beltane, Walpurgisnacht; volgens natuurgodsdiensten het begin van de zomer. Op de avond van 30 april, net na zonsondergang, trokken jonge stellen het bos in om de liefde te bedrijven en zo de vruchtbaarheid in het bos te brengen. Daarna werden de Bel-vuren aangestoken om de gelijknamige god van het licht en de genezing te vieren. Toeval of niet, vandaag slaap ik voor de eerste keer in mijn nieuw appartement. Ik vind dat idee van licht en genezing wel toepasselijk. Mijn brandverzekering is net betaald, maar het vreugdevuur zal zich in dit geval beperken tot een theelichtje. De maan flonkert alvast mooi in de Visserijvaart, die ik zie vanop mijn kleine balkon. Volgens aloude volksverhalen zweven er vannacht heksen door de lucht. Ik zweef een beetje mee, en hoor niks anders dan mijn eigen, lichtjes zenuwachtige ademhaling. Wat zal dit nieuwe avontuur me brengen? Zal ik hier graag wonen? Zal ik hier gelukkig zijn? Wat gaat deze plek met me doen? Mijn buurman heet Joost, en die zal het misschien weten, maar voorlopig heb ik er het raden naar. Casanova verhuisde naar verluidt bijna honderd keer. Bij mij is het (slechts) de negende keer. Negen. Is dat geen heilig getal? Ik heb er een goed gevoel over… Zoveel magie in de lucht, dat kan gewoon geen toeval zijn.

De eigenlijke taak

van de liefde en van taal

is eigenlijk niets meer

dan het eindeloos vernieuwen

van alles wat versleten klinkt

Ik-hou-van-u is dus niet meer

dan een felbegeerd contract;

een transactie van gemak

een eis van wederkerigheid

de vreemde interactie

van Ik en U, maar weinig Wij

die grenzeloos vernieuwt

in de taal van de limieten

Een smal kanaal van liefde

als de scheur in de muur

van Pyramus en Thisbe

Laat stilte daarom minnen zijn

en woorden al de rest…